przejdź do treści | przejdź do menu


Formularz do generowania analiz z wybranych okresów

Okres:


Średnia:

  Stacje:

Prekursory ozonu:

0

Prezentacja danych:

W 2004 roku na terenie Nadleśnictwa Woziwoda, w osadzie leśnej Zielonka, uruchomiona została automatyczna stacja pomiarowa. W 2008 r. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska zainicjował zakup ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, pełnozakresowego automatycznego system pomiaru prekursorów ozonu Chromatotec. Pomiary rozpoczęto w 2009 roku, stacja „Zielonka” jest jedyną stacją w Polsce wykonującą badania prekursorów ozonu.

Dyrektywa 2002/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lutego 2002 r. odnosząca się do ozonu w otaczającym powietrzu, nakłada na państwa członkowskie obowiązek prowadzenia monitoringu prekursorów ozonu. Prekursory ozonu wg w/w dyrektywy: „oznaczają substancje mające udział w tworzeniu ozonu w warstwie przyziemnej, z których niektóre są wymienione w załączniku VI”. W załączniku VI dyrektywy zostały wymienione lotne związki organiczne (LZO), które powinny być mierzone na stacji pomiarowej. Powyższa dyrektywa mówi o poszczególnych składnikach, wchodzących w skład LZO. Suma LZO pozwoli określić całkowitą ilość tych zanieczyszczeń, natomiast rozdział na poszczególne związki pozwoli stwierdzić, który związek ma największe znaczenie przy powstawaniu ozonu. Określenie związków powodujących powstawanie ozonu pozwoli na ograniczenie ich emisji oraz przenoszenie na dalekie odległości. Pomiary stężeń prekursorów ozonu muszą obejmować przynajmniej tlenki azotu i odpowiednie lotne związki organiczne (LZO).

Pełnozakresowy automatyczny system pomiaru prekursorów ozonu Chromatotec pozwala na wyodrębnienie i analizę ilościową 85 związków chemicznych, w tym 31 wymaganych przez Dyrektywę substancji. Składa się on z:

  • dwóch chromatografów gazowych z detektorem płomieniowo- jonizacyjnym (FID)
  • generatora wodoru
  • generatora powietrza zerowego
  • pomp
  • zestawu kalibracyjnego (rurki permeacyjne)
  • komputera z oprogramowaniem dla obu chromatografów

Próbka podawana jest do pieca, gdzie poszczególne składniki próbki są odparowywane pod wpływem temperatury. Następnie pary próbki są kierowane na kolumny chromatograficzne o długości 30 i 25 metrów i średnicach 0,28 i 0,53 mm. Na końcu kolumny znajduje się detektor, który mierzy stężenie związków wychodzących z kolumny. Metoda pomiarowa jest oparta na rozdzielaniu mieszanin na kolumnach z odpowiednim wypełnieniem stałym, a następnie detekcji stężenia kolejno wychodzących związków na wylocie kolumny. Mechanizm rozdziału oparty jest na występowaniu oddziaływań międzycząsteczkowych pomiędzy związkami rozdzielanych mieszanin i wypełnieniem kolumny. Oddziaływania te hamują przepływ związków chemicznych przez kolumnę. Im silniejsze oddziaływania, tym czas przejścia związku chemicznego przez kolumnę jest dłuższy. Różne czasy retencji związków powodują, że poszczególne składniki mieszaniny wychodzą z kolumny osobno, przy czym cała objętość próbki wychodzi w stosunkowo krótkim czasie. Czas retencji w danych warunkach (program temperaturowy kolumny, przepływ i rodzaj gazu nośnego, rodzaj i długość kolumny, określony aparat) jest wartością specyficzną dla danego związku chemicznego. Działanie detektora FID polega na jonizacji cząsteczek w płomieniu oraz rejestracji zmian potencjału. Podstawowym elementem tego detektora jest płomień (wodorowo - powietrzny), który otacza elektroda zbiorcza. W momencie, gdy do detektora dotrze oznaczana substancja, ulegnie ona degradacji w wysokiej temperaturze, w wyniku czego powstałe jony spowodują zmianę potencjału (wzrost). Zmiana ta zostanie zarejestrowana jako sygnał pomiarowy. Zainstalowane oprogramowanie steruje pracą całego układu pomiarowego. Zestaw kalibracyjny służy do kontroli wskazań i kalibracji analizatorów.

Zdjęcie: Automatyczny system pomiaru prekursorów ozonu w stacji „Zielonka”.


Stacje